Македонија одигра четири натпревари во Лигата на нации во првата репрезентативна пауза од новата сезона. Четири порази, десет примени голови и ниту еден постигнат. Но, уште позагрижувачки е податокот дека нашите фудбалери упатија само еден удар во рамките на противничкиот гол на сите четири натпревари.
Ваквата статистика е поразителна и отвора сериозни прашања за моменталниот квалитет, подготовката и тактичката поставеност на репрезентацијата. Очигледно е дека Лигата Б во моментов претставува преголем предизвик за Македонија. Реалноста е дека нашето место веројатно е во Лигата Ц, иако според прикажаното во последните натпревари, прашање е колку би биле конкурентни и таму. Наместо исчекор напред, македонскиот репрезентативен фудбал бележи загрижувачки пад.
Кој е главниот проблем – фудбалерите или стручниот штаб?
Македонија се соочува со една од најсериозните резултатски и голгетерски кризи во поновата историја. Последниот споредлив период беше пред една деценија, кога репрезентацијата помина речиси две и пол години без победа на официјален натпревар. Денес, по повеќе од една година без триумф, повторно се поставува истото прашање: кој е одговорен за ваквите резултати и што треба да се промени?
Селекторот Гоце Седлоски на своите прес-конференции речиси редовно ги повторува истите аргументи – репрезентацијата се подмладува, противниците се поквалитетни, дел од фудбалерите немаат доволна минутажа во клубовите, а индивидуалните грешки дополнително ја отежнуваат ситуацијата. Истовремено, нагласува дека ја презема одговорноста и бара критиките да бидат насочени кон него, наместо кон играчите.
Но, јавното преземање одговорност не е исто што и конкретно објаснување на причините за неуспехот. Кога постојано се посочуваат надворешни фактори, останува недоволно објаснет придонесот на стручниот штаб преку изборот на фудбалерите, тактичката поставеност и подготовката на натпреварите.
Разликата во квалитет меѓу Македонија и противниците е неспорна, но таа не може целосно да го оправда начинот на кој репрезентацијата ги губи натпреварите. Четири порази со гол-разлика 0:10 и речиси никаква закана кон противничкиот гол се сериозен показател дека досегашниот пристап не функционира.
Седлоски бара време за создавање нова репрезентација, но македонската јавност има право да побара и конкретни докази за напредок. Затоа што постои огромна разлика меѓу пораз од поквалитетен противник и натпревар во кој репрезентацијата практично не успева да биде конкурентна.
Трите најсериозни прашања за Седлоски и како да се излезе од оваа криза?
Серијата лоши резултати го наметнува прашањето дали Македонија навистина се движи во вистинска насока. Подмладувањето е неопходен процес, особено по заминувањето на генерацијата која ги оствари најголемите успеси во историјата на репрезентацијата. Но, смената на генерации не смее да биде само објаснување за поразите. Таа мора да има јасна стратегија, препознатлив систем и конкретни цели.
Дали големите ротации се вистинскиот начин за подмладување на репрезентацијата? Младите фудбалери несомнено заслужуваат шанса, но потребна им е и стабилност. Кога од натпревар до натпревар се менуваат голем дел од составот и тактичките улоги, тешко се создаваат автоматизми, меѓусебно разбирање и препознатлив начин на игра. Подмладувањето не треба да значи постојано експериментирање.
Дали Седлоски веќе има јасна претстава кои фудбалери треба да бидат основата на новата Македонија? Ротациите се оправдани во период на селекција, но тие мора да доведат до конкретни заклучоци. Потребно е постепено да се формира стабилно јадро на репрезентацијата, околу кое ќе се вклопуваат останатите фудбалери. Само така може да се воспостави континуитет и да се изгради систем во кој секој играч ќе има јасно дефинирана улога.
Дали резултатите треба да бидат единствениот критериум за оценување на овој процес? Секако дека не. Македонија реално не може да очекува редовни победи против селекции како Швајцарија и Шкотска. Но, мора да се забележува напредок во организацијата, дисциплината, компактноста и начинот на кој тимот функционира на теренот. Поразите можат да бидат прифатлив дел од подмладувањето, но само доколку носат поуки и постепено подобрување.
Излезот од кризата не треба да се бара во откажување од подмладувањето, туку во негово правилно спроведување. Седлоски мора да воспостави стабилна основа, да ги намали непотребните ротации и да изгради систем приспособен на квалитетите на фудбалерите што ги има на располагање. Неопходна е и рамнотежа меѓу младоста и искуството, бидејќи на новата генерација ѝ се потребни фудбалери кои ќе преземат одговорност во најтешките моменти.
Пред сè, Македонија мора повторно да добие препознатлив фудбалски идентитет. Не мора веднаш да победува, но мора да покаже дека знае како сака да игра, како да се брани и на кој начин да создава шанси. Подмладувањето треба да биде темел за идните успеси, а не трајно оправдување за сегашните неуспеси.
На крајот останува најважното прашање: дали Гоце Седлоски е вистинскиот човек што може да ја изведе Македонија од оваа криза? И уште поважно, колку долго јавноста ќе слуша исти објаснувања и преземање одговорност на прес-конференциите, без да види конкретни промени на теренот?